24 / April / 2021

Saturday

Dünya' nın Ayak İzleri (100x70)

Situations, Dreams, Shadow Play Masters (60x120)

24 / April / 2021

Saturday

184%20-%20Covid%20Sular%C4%B1nda%20Hezey

Situations, Dreams, Shadow Play Masters (60x120)

24 / April / 2021

Saturday

Kulis Anıları(70x100)

Situations, Dreams, Shadow Play Masters (60x120)

Yazdığım oyunun kulisi.

“Üstat Harpagon’ a Saygı Ve Destek Gecesi”.  26 Kasım, 2010.

Oyuncular gala için hazırlık yapıyor. 

Sevgili Özden Çiftçi, Umut Demirdelen ve ŞahinÇelik’ i canlandırdıkları karakterlere uygun biçimde  resmetmeye çalıştım. Resmi bitirince de  imzamı aynanın önündeki  menekşelerin arasına iliştirdiğim kartvizite attım. 

O menekşeleri; o süreci birlikte yaşadığımız, emeklerini esirgemeyen, çoğu ile  bir ömürlük meslek hayatını ve paha biçilmez anıları paylaştığımız arkadaşlarıma ve de Umut’ umuzun ve perukacımız İlhan Erem’ in cennetteki ruhlarına yolluyorum. 

24 / April / 2021

Saturday

Hayat Akarken (60x120)

Situations, Dreams, Shadow Play Masters (60x120)

24 / April / 2021

Saturday

204 - Haller, Hayaller, Hayalîler  (60x120).jpg

Situations, Dreams, Shadow Play Masters (60x120)

A hope is waiting for the month of Ramadan to be able to demonstrate and earn some money and meet their needs; two old veterans, shadow play masters. (Imaginary)

The name of the profession is "Imaginary" in Turkish, but my painting is also imaginary :)

 

 

From the Memoirs of Hayâli Küçük Ali (Mehmet Muhittin Sevilen 1886-1974);

  Forty years before that, before the first world war started, a dream curtain was set up in every district of Istanbul. Four days before Ramadan, everyone was ready to prepare their places, in the winter season equipment was taken in cafes and regular tents, and in the summer season both in the cafes and gardens. One petition was submitted to the custody of the custodians, the petitions were transferred to the police headquarters, from there to the police station and from there to the police stations, and the investigation would begin. The conditions put forward by the criminals for playing Karagöz are as follows:

 

1) Playgrounds will be at least forty meters away from mosques, dervish lodges and schools.
2) Those who keep these places will be out of honor and will not be convicted of any crime.
3) It will have a document in the hands of the black eye.

 

This document was given to the Karagöz after a thorough investigation by the government.

But let's see if it's done with this? .. What travels! .. A petition will be submitted to the Mayor's Office to which it belongs… Come on, we would move there. There was an investigation as follows:

 

1) Is the place where Karagöz is played is harmful to health?
2) Does it have two doors to escape when there is a fire?
3) Has equipment been installed to extinguish fire?

 

After this investigation was completed and the license permit was obtained (in exchange of 450, 300 or 150 kuruş depending on the location), we would graduate to make Karagöz (or dream as it was then called). But all these things would be hardly ended by chasing after ten days before Ramadan. Oh, I forgot that, after we paid the permit we got to play Karagöz, we would pay the same amount to Darülaceze. But we would gladly give it. Because many of our "dream" s, that is, our black eyes, closed their eyes at Darülaceze.

 

Journal of Turkish Folklore Studies No: 140 March 1961

15 / April / 2021

Thursday

203_edited.jpg

My Aunt (90x70)

IMG_7129 (1).jpg

2 / April / 2021

Friday

This week, I've tackled two pictures I've made before.

Then, in the middle of the night , I felt like doing a night tour to Ortaköy, but due to the pandemic and the age limit, I had to do this tour through my paints and canvas.

I made the first picture in March 2016. So exactly five years ago. But I could not get very warm to the picture I made. E ksik if I had stayed. Or it didn't exactly reflect the environment I imagined. It was such a scribbled sketch of a poem.

Thinking "I have done it now, there is no point in overdoing it", I picked up my picture cabinet and never touched it or even looked again. Yet it was always on my mind. When I was looking for a picture the other day, it caught my eye.

I said, "Come here," and I took it off the shelf where he had been resting for exactly five years ...

Yılbaşı Sofrası

And I painted for nights, as if I was starting a brand new painting.

Until I feel like it.

I love this picture now :)

Yılbaşı Sofrası. (60x100).jpg

New Year's Table (60x100)

The second picture is; I did it in Gümüşlük in October 2018.

"Sir and Professor"

So; Sir Charles Spencer Chaplin and Professor Albert Einstein.

"What I admire most about your art is your universality. You don't say a word, but the whole world understands you." said Professor Einstein; To Sir Charlie Chaplin at the premiere of "City Lights" in 1931.
Chaplin replied,

"Your reputation is much more immense. Because nobody understands what you are talking about, but still the whole world adores you."

I wanted to paint these two great people, that year ...

How much do we understand them? .. How do we perceive them? .. What do those who think about the problems of science and humanity mean to ordinary people? .. Is it only their reputation that attracts the attention of the majority? How much does he care about this fame, reputation? ..

These and similar questions puzzled me when I was painting. Or because these questions were puzzling my head, I opened my paints and sat at the canvas. I even prepared a clip thinking it was over.

When I looked the next day, I didn't like the colors.

I could not match a dirty yellow background to the composition I was trying to create.

Then it flows past the same thing for him;

"Don't go too far. Put it in a corner, then you decide."

While I was changing the first picture, I thought I'd overhaul the bar as well.

I also took it out of the shelf where it had been for about three years. I also spent a few nights for him.

In fact, it is not customary to touch a finished picture again. It is not true either.

But these two, in my head, were somehow not over.

I think it's over now :)

Sör ve Profesör (80x60)

Sir and Professor (80x60

This is the first version of the picture, the clip I prepared that year;

Then, as I said, I went on a Ortaköy tour. :)

Ortaköy' de (70x90)

In Ortaköy (70x90cm)

19 / March / 2021

Friday

This week, for a few nights; I've dealt with the Globe Theater, Shakespeare and Hamlet.

I had a 60x120 cm black canvas.

We looked at each other for a long time.

Then the dreams I wanted to paint appeared slowly ...

Before; I went through the postcards of the father and the books written on Hamlet and refreshed the information. When they inspired me enough, I sat down at the canvas, opened my paints ...

I left the rest to my imagination.

William Shakespeare; Hamlet finished exactly 420 years ago when he was 37 years old.

It is known as the longest game he ever wrote.

It is rumored to have been written for Richard Burbage, the famous actor of his time.

He used more than 4000 words in the original text, which is available in three versions.

This too; it is about ten times the number of words we use in our daily lives.

Translated into almost all languages, Hamlet. It has been staged countless times all over the world. It was animated by very famous and competent artists each time and filmed twenty-one times.

In Kenneth Branagh's adaptation, the original text is used as it is, without any modification or shortening.

The youngest actor to portray, Ethan Hawke; 29 years old when the movie was shot; that is, he was the closest age to Hamlet's age.

Johnston Forbes-Robertson was sixty when he played Hamlet in his twenties.

Also; Edwin Booth, brother of Abraham Lincoln's assassin, John Wilkes Booth, was also one of the most famous Hamlet actors of those years.

These are the bits of knowledge I gained before I started painting.

After that, as I said, imagination.

Theater backstage before world premiere.

General rehearsals have not started yet.

The lady who played Ophelia; gave birth that year, she is nursing her baby backstage, in a corner.

The thrones that will be used in the game have just come out of paint. With skulls, he's just coming to the theater.

Shakespeare; Richard Burbage narrates the scene to the actor who will play Horatio. Assistant children and gravediggers are watching them with interest.

I guess enough tips are enough. Don't expect me to sit down and tell the whole picture. You as the others.

"If it's all dreams, what was the need for all this prior knowledge?" you might say.

First; that information triggers me.

Latter; When discussing whether even Shakespeare is an imaginary element, what do you know is that these are not real? :)

Joking aside, even if it's a dream, the feeling is the same. Backstage rush, excitement of the game, human relations, magic of the game ...

And the unbearable pleasure of painting.

Hamlet - Dünya Prömiyerine Hazırlık (60x

Hamlet - Preparing for the World Premiere (60x120 cm)

20/ July/ 2021
Tuesday

Bodrum' da Bayram Tatili

Holiday in Bodrum (100x70)

20w9  - Güvertede Rüzgar (100x70).jpg

Wind Out On Deck (100x70)

28/ Eylül/ 2021
Salı

Hayallerim Hayata Sızıyor (100x70)

Hayallerim Hayata Sızıyor (70x100)

Ev Hali (70x100)

Ev Hali (70x100)

28/ Eylül/ 2021
Salı

Sahil Kahvesi (70x100)

Sahil Kahvesi (70x100)

9/ Mart/ 2022
Çarşamba

214 - Anneannem (100x70).jpeg

Anneannem (100x70)

30'lar, anneanem. 
Nişan töreni dışında hayatı boyunca hiç böyle giyinmemiş. Zamanı da olmamış zaten. Önce öksüz, sonra yetim kalmış. 14 yaşındayken kardeşlerine annelik etmiş. 16 yaşında gelin olmuş. Mübadele sırasında aile büyüklerini kaybetmiş. Dayısını yıllar sonra Boğaz vapurunda tesadüfen bulmuş. 18 yaşındayken ilk kızını kucağına almış. Evlat acısı yaşamış. Kırkında dul kalmış. Evlatlarını büyütüp kendini torunlarına adamış. 
Dün küçük kızının, yani annemizin doğum günüydü. Allah annemizi başımızdan eksik etmesin. 🙏🏼Anneannemize gelince; öte alemde ruhuna sepilen nurlar onu en güzel haliyle yansıtsın. 🙏🏼❤️

 

3/ Nisan/ 2022
Pazar

Blöf (100x70)

Blöf (100x70)

Blöf 2(100x70)

Blöf 2 (100x70)

BLÖF

(Kısa Oyun)

Yer, bir otel odası. Ortada televizyon sehpasından bozma bir poker masası. Masanın üstünde kornişinden çıkartılmış oda perdesi, üzerinde sıkış tepiş iskambil kağıtları, paralar, kadehler, çerezlikler…  

Bir otel müşterisi, davudi sesli bir zat (Nur Bey) ve kendi gibi oyuncu olan  iki arkadaşı poker oynamakta, diğerleri izlemekte. Zaten otel müşterisi dışındaki takriben on kişinin çoğu oyuncudur. Davudi sesli zartın umulmadık bir anda, büyük bir ciddiyetle ettiği umulmadık bir laf ve akabindeki kahkahalar dışında genelde sessiz bir ortam. Kağıtlar dağıtılmış, oyuncular ellerine bakmakta. 

Otel Müşterisi – Rest.

(Sessizlik)

Nur Bey – (Düşünceli) Eeee… 

(Sessizlik) 

Nur Bey - Kaç kart almıştın yavrucuğum?

Otel Müşterisi – Tek.

Nur Bey – (Düşünceli) Hımmm… 

(Sessizlik) 

Nur Bey - Möhh! 

Otel Müşterisi – Pardon?

Nur Bey – Yok bi şey yavrum. Ukalalık etme. Bekle. 

(Kıkırdamalar. Sessizlik)

Nur Bey - (Elindeki iskambil kağıtlarını masaya atarcasına bırakarak) Pas.

(Otel müşterisi ortadaki paraları önüne çeker.)

Nur Bey – Ulan üç papazım vardı, görmedim restini. Eğer blöf yaptıysan… helaaal olsun sana, hayvan herif!

 

---------

 

 

1979 yılı sonları. Ankara’da, turnedeyiz. Stad Otel’ de kalıyoruz. Yeni Sahne’ de oyunumuzu oynamış, otele dönmüşüz. Ertesi gün repo. Lobide oturuyoruz ekip halinde. 

Nur bey kaşınıyor hafiften. Poker oynaması lazım. İki gönüllü var ekipte ama kare tamamlanamıyor bir türlü. Kime dördüncü olmayı teklif ettiyse hep olumsuz cevap alıyor. 

İsmail bir arkadaş davetine katılacak o gece. Hayat arkadaşıyla tanışacak. Ama henüz bilmiyor bunu. 

Haluk ağabey o zamanki eşi Türkan hanımla gelmiş turneye. Bu nedenle geceyi bir başka odada poker oynayarak geçirmesi zor biraz. Öyle ya, ya poker partisi tamamiyle blöfse?.. Oğlu ve sevgili arkadaşımız Cem’in nişanı vardı iki gece önce. Konservatuvar sıralarına ismini kazıdığı kızcağızla yüzük taktılar. Biz de oradaydık. Ekip halinde mutluluklarına tanık olduk. Gerçi bir seneye kalmadan ayıracaklar yollarını ama onlar da henüz habersiz bundan. 

Ahmet Leventoğlu ağabeyimizin pokerle falan ilgisi yok zaten.  Dergilerini almış, odasına çekilmiş bile.  

Nur bey, çaresiz, ne yapacağını düşünerek lobide volta atarken, köşe koltuklaran birinde tek başına oturan gençten bir otel müşterisi ile göz göze geliyor. 

“Tebrik ederim Nur bey” diyor adam. “Akşam oyununuzu izledim, çok etkilendim.” 

Nur beyin gözleri parlıyor ansızın. 

“Güzeeel” diye mırıldanıyor. “Galiba buldum dördüncüyü”

Vee hemen çöküyor adamın karşısındaki boş koltuğa. Önce biraz muhabbet, nasılız, nasıl gidiyor, nereliyiz falan… Sonra açıklıyor niyetini. 

“Poker oynayacağız.  Bize dördüncü olur musun genç adam?”

“Çok isterdim Nur bey. Ama sabah erkenden otobüsüm kalkıyor. İstanbul’ a döneceğim. Öğleden sonra da toplantım var. Yola çıkmadan birkaç saat uyusam iyi olur.”

“Olmaz yavrum!” diyor Nur bey. “Oynayalım, kafan dağılsın,  otobüste uyursun.”

“Fazla para da kalmadı yanımda. Onun için otobüsle dönüyorum.”

“Para önemli değil yavrucuğum. Olduğu kadar. Bitince kalkarsın. Belki de kazanır, cebinde parayla gidersin memleketine. Mühim olan muhabbet olsun.”

Adam ne kadar itiraz etse de işe yaramıyor. Ağzından giriyor burnundan çıkıyor Nur bey ve neticede razı ediyor. 

Yedinci kattaki Nur beyin müstakil odasına çıkılıyor ve kare kuruluyor. 

Bizler, yani ekibin diğer elemanları, iki arkadaşımızın eşleri, “Kral” yatağının kenarlarına ilişerek, elimizde kadehlerimiz, ilgiyle izlemeye başlıyoruz poker partisini. 

Adam şans küpü mübarek. Durmadan kazanıyor. Bizimkilerin bütün parasını alıyor bir saat içinde. 

“Bitirelim artık” diyerek kalkmaya yelteniyor birkaç kez, ama Nur bey bırakmıyor bir türlü.

“Asabımı bozma, otur yerine! Daha yeni başladık!”

Nur bey, önce biz çaylakların cebindeki harcırahları  “borç” olarak alıyor. Onlar da tükenince kendi cebinde ne varsa çıkartıp kav olarak koyuyor masaya.

“Bu kibrit kutusu 150 lira”, “Bu anahtarlık 500 lira”, “Bu tükenmez kalem 1000 lira”… 

Onları da kazanıyor adam.  Ayıp olmasın diye de arada oda servisinden hepimize bir şeyler ısmarlıyor. 

Gün ışıyor, otobüs saati yaklaşıyor ama umurunda değil artık adamın. Bir ara masadan kalkarak otel görevlisini arıyor ve kendine öğleden sonrası için İstanbul uçağında yer ayırtıyor. 

Uçak saati yaklaşana kadar sürüyor oyun. 

“Bu kürdan 1500 lira”, “Bu kadeh 2000 lira”, “Bu leblebi 5000 lira”…

Ve bizler; uçak biletini alıp, cebine de bütün turne paramızı harçlık olarak koyarak, üstüne üstlük bir de borçlanarak yolcu ediyoruz, adını bile bilmediğimiz bir otel müşterisini. 

Gene de kibar adammış. Vedalaşırken kalan borçları helal ediyor. 

Nur bey de nasihat etmeyi ihmal etmiyor adamı yolcu ederken.

“İhtiyatlı harca paranı yavrucuğum. Terminalde bir domates çorbası iç, gerisini koy cebine.”

Yakın zamana kadar aklımıza geldikçe yad ederdik. “Ulan kimdi o herif, in miydi cin miydi, birkaç saatliğine girdi hayatımıza, hepimizi salladı sonra da uzadı gitti.” 

 

Olayın geçtiği dönemde Nur beyin sakalları ve o aydınlık başının iki yanındaki saçları simsiyahtı. Ama tuvale daha sonraki hali yansıdı. Olsun. Dönem önemli değil ki artık... Bütün tüketilmiş zaman dilimleri, birlikte yaşananlar, anlatılanlar, yakıştırılanlar, mal edilenler, canlandırmalar, taklitler… Hepsi aynı efsaneye dahil.  Hayalimizde bütün suretlerine bürünebilen, suretsiz, yaşsız, zamansız, eşi benzeri bulunmaz bir efsaneye...

 

19/ Nisan/ 2022
Salı

217 - Piyanist Büyükanne ve Torun.jpeg

                               Piyanist Büyükanne ve Küçük Torun
Aynada piyanist büyükanne, piyano başında küçük torun. Kim bunlar diye sormayın, tanımıyorum. Benzerlerini biliyorum ama... Bu ise hepsinin toplamı bir duygu sadece.

10/ Mayıs/ 2022
Salı

Eski Yazlardan Bir Misafir(70x100)_

                                           Eski Yazlardan Bir Misafir

1989 yazından yeğenim uğradı. 

Sahilde esen rüzgar, topunu tuvalin ötesine sürüklemiş. Tabi minik Emir de peşinden… Ve kendini benim resim masamda bulmuş , topuyla birlikte. Denizde yüzen genç dayısı ise bakınıp duruyor, nereye kayboldu bu diye. Ama telaşlanmıyor pek. Ablası, eniştesi ve babası da oralarda olduğundan, meraklanacak bir durum yok diye düşünüyor genç dayı; yani ben. Ablamlar, tam benim resim masamın buluduğu noktada, ama başka bir zaman boyutunda, çay içiyorlar, Turan’ ın derme çatma restoranında. Yer, Kadıkalesi. Karşı tepelerde şu an, yani benim bu resmi yaptığım zaman diliminde; Asko58, Ormancılar sitesi, Yasmin otel ve daha bir sürü başka site ve oteller var. Tepelerin arkası ise Gümüşlük. Ben, resimde görünen iki boş tepenin arasındaki elektrik direğinin bulunduğu noktada, Gümüşlük’ ün en kalabalık sitesinde oturuyorum. Artık bütün o gördüğünüz kayalıklar, tepeler; yarımadanın diğer tepeleri gibi betona bürünmüş durumda. 

80’li yıllarda ise arazilerin çoğu el değiştirmemiş henüz. Değerini bildikleri de yok mal sahiplerinin. Dağın tepesinde, kuş uçmaz kervan geçmez, yolu, suyu olmayan, çoğu işe yaramadığı için kadın misasçılara verilmiş, dededen kalma verimsiz toprak parçaları. Ne ekilir, ne biçilir. Birkaç yıl içersinde en büyük parsayı damatların toplayacağını kimse hesap edemiyor. Bu nedenle Enver ağanın büyük oğlu Muammer bakkallık yapıyor sahil kahvesinin yanındaki küçük dükkanında. Kısıtlı ürün yelpazesiyle hizmet vermeye çalışıyor yeni yeni yerleşen Ankara’ lı yazlıkçı komşulara. Küçük oğlu Adnan ise askerden yeni gelmiş. Sonraki yıllarda evlenecek ve adaylığını koyacak muhtarlık seçimlerinde. Şimdilerde ise torun torba sahibi, otuz küsur yıllık muhtarımız. Nüfus da o günden bugüne en az yirmi kat artacak. Bunu da hesaplayamıyor o yıllarda hiç kimse. 

1986 yılında cami imamı ezan saatleri dışında tesisatçılık yapardı. Bir seferinde bizim terasa su deposu bağlayacaktı, tam işin ortasında saate bakıp, “Şu namazı kıldırıp geleyim” diyerek aceleyle çıkmıştı evden. Tuhafıma gitmişti depoyu yerine yerleştirirken yanık türküler söyleyen adamın iki üç dakika içersinde cami hoparlöründen sesini duymak, sonra da geri gelerek kaldığı yerden türküsüne devam etmesi. Eee, din işi başka dünya işleri başka. Hem Allah da sevmez boş duranı. Artık cuma ve pazar günleri yarımadanın her tarafından gelen arabalar nedeni ile cami yolundan zor geçiliyor. Pek bir nam saldı Mustafa ağanın kendi ve rahmetli karısı adına yaptırdığı caminin hutbeleri. Bizim eski tesisatçı imam ise Bodrum’ da dükkan açmış. Benim şimdiki evi boyayan usta tanıyormuş, konuşturdu bizi telefonla. Benim musluklara bir bakar mısın diye sordum, oralı olmadı. Vakti yokmuş. 

Gördüğünüz gibi, resimde Kadıkalesi sahili bomboş. Az ilerde birkaç taş ev var sadece. Birinde İzmir Devlet Konservatuvarında görevli Adil bey oturuyor. Babamın tavla arkadaşı. Bir diğerinde ise Cevat Şakir’ in mirasçıları oturuyor. Sonraki yıllarda sahilde bar işletecek olan Mahmut arkadaş kiralayacak. 

Avta Tatil Köyü yeni yeni inşa ediliyor. Avukatlar için yapılan bir devremülk. Kurucusu da Turgut Kazan beyefendi. Özgür ve Zeynep Erkekli de evlerden birinin haziran devresini almışlar. Sahilde onlarla ilk karşılaştığımda çok seviniyorum. Yıllar çabuk geçiyor. O zamandan bu zamana komşuyuz. Her yaz başı, bir an önce gelsinler de özlem giderelim diye haziran devresini iple çekiyorum. İstanbul’ da zor görüşülüyor. Hele eski AKM yıkıldıktan sonra anca Facebook yoluyla haberdar oluyoruz birbirimizden. Arada bir de araşıp laflıyoruz. 

Ankara Devlet Konservatuvarı bale bölümü öğretmenlerinden Mr. ve Mrs. Kemp de üçüncü taş evi kiralamışlar yetmişli yıllarda, yüz seneliğine. O zamanlar yabancılara mülk satışı yasakmış sanırım. Fakat ev sahibi bir zaman sonra aldığı parayı az bulmuş ve evi boşaltsınlar diye onları tarihi eser kaçırmakla suçlayıp ihbar etmiş. Arama yapmışlar evde. Hiç delil bulunmasa da kırgınlıklarından gelmiyorlar artık. Ama inat bu ya, evi de boşaltmamışlar. Onların yerine Shakespeare eserleri uzmanı Prof. Engin Uzmen, eşi dekor ve kostüm kreatörü Nur (Audrey) Uzmen ve çocukları geliyor, yazları. Babamla beni akşam yemeğine davet ediyorlar evlerine, zaman zaman. Genellikle de sahilde güneşlenirken sohbet ediyorlar. 

Babam çok mutlu burada. Sahilden yüz metre kadar yukarıda, Ankara’ lıların kurduğu kooperatifte ev aldı, emekli ikramyesiyle, 1985 yılında. Aslında çok daha önce almış, parasını da peşin ödemişti ama evi anca 85’de teslim ettiler, yarı bitmiş olarak. Babacığım o haliyle yıllarca uğraşacak evin eksiklerini tamamlamak için. Başka bir mütahit parayı gene peşin alıp bir süre sonra sırra kadem basacak, bir diğerinin yaptığı ön balkon ertesi gün biz denizdeyken çökecek, su boruları yanlış bağlanacak, Ankara’ dan getirdiği usta bütün evi lambri kaplayıp kebapçı dükkanına çevirecek… Bir sürü dert. Bütün eksiklere rağmen mutlu babam. Öğle sıcağında Mustafa ağanın yaptırdığı camii hayratından eve bidonla içme suyu taşısa da, geceleri sahildeki küçük kahvede, karlı bir ekrandan trt haberlerini izlemekten ya da tavla oynamaktan başka bir uğraşı olmasa da çok mutlu. Komşularla da çok iyi arası. Şimdiden kaynaştılar. Arabası olmadığından hangi arabalı komşu gidiyorsa onunla gidiyor Turgutreis’e, alışverişe. Yol yapılmamış henüz. Daracık bir patikadan gidiliyor. Alacaklarını aldıktan sonra marketi işleten Suzan teyze ile sohbete dalıyor, saatlerce. Kendisini getiren komşuya sen git diyerek genellikle taksiyle dönüyor eve. Sonra pazarcılığa başlayacak Suzan teyze. 90’ lı yılların sonuna doğru karşılaşacağız Turgutreis pazarında. Babamın öldüğünü duyduğunda hüngür hüngür ağlayacak pazarın ortasında, “Çok kıymetli adamdı Mahir ağabey” diye. Hala çalışıyor Suzan abla. Sonunda ev yemekleri yapan bir dükkan açtı Turgutreis çarşısında. Yolum düştükçe uğruyorum. 

İlk taşındığımız yıllarda, yani 85 ve 86 yazında, Zeki Müren’in Buick marka bordo arabası geçerdi evin önünden, tozu dumana katarak. Paşa Gümüşlük’e giderdi, balık yemeğe. Gümüşlük’ de ise, 12 Eylül cuntacılarından Ersin paşa koyu kapatmış zincirle, darbe sonrası, deniz taşıtları girip de dinlenme saatlerinde ses yapmasın diye. Zaten denize de girilmiyormuş o yıllarda evinin bulunduğu yerden. Nöbetçi asker beklermiş sahilde. Arkadaşlar anlatırdı. Bizse pek gitmezdik Gümüşlük tarafına, arabamız olmadığı için. Daha çok resimdeki sahile inerdik, benim seyrek gidişlerimde, akşamüstleri. 

Arada, Gümüşlük’ ü ilk keşfedenlerden Cemil Özbayer, Mutlu Güney ve Selçuk Sazak geliyorlar, babamı balık yemeğe götürmek için. O zaman daha da mutlu oluyor. Gün içinde ise bahçeye çiçek ekiyor, ağaç dikiyor, denize giriyor, güneşleniyor, evle ilgileniyor. Ablam, eniştem ve 1987 doğumlu yeğenim Emir de geliyorlar. İkinci yeğenim Ozan ise doğmadı henüz. 1990 yılının şubat ayında doğacak. Bense daha seyrek uğruyorum Kadıkalesi’ ne. Gittiğimde ise, babam gönül koysa da, en fazla bir hafta kalıp, harçlığımı da alarak dönüyorum İstanbul’a. 

“Ah be babacığım. Bir silkinebilsem.. Bir toparlayabilsem kendimi.. hiç ayrılmam buralardan.”

diyemiyorum ayrılırken. “İşim var” diyorum sadece. Sormuyor bile ne işim olduğunu. Bal gibi biliyor gerçeği, ama elinden bir şey gelmiyor. 

Öyle ya, çok önemli işlerim var İstanbul’ da, tiyatro tatilken, yaz sıcağında. 

Park Kafeterya barmenleri, garsonları, müdavimleri, Taksim sahnesinin girişindeki tekel bayiini işleten Naif ağabey merak ederler. Sonra, evde yangın çıkardı, yanık parkeleri sökerken tavanımı deldi, sigortalarımı attırdı, sokak kapısını kırdı diye durmadan annemi arayıp şikayet eden alt komşum Suzan teyze. (Tesadüf onun da adı Suzan). Allahtan seviyor beni de karakola falan gitmiyor. Noel günleri, nasihatlerini dinler gibi görünüp bir süre ayakta dikilmeyi göze alarak, çiçeklerle süslediği kapısını çalıp Noelini kutluyorum. O da telaşlanır üst kattan gürültü gelmeyince. Meraklanır, öldü mü kaldı mı diye. Bir pavyon vestiyerinde çalışıyor Suzan teyze, Büyükparmakkapı’ da. Yalnız yaşıyor. Geceleri genellikle aynı saatlerde çıkıyoruz evden. O pavyona bense ya Taksim Sanat’ a, ya Park Kafeterya’ya..

“Çok içmeyesin!” diye sesleniyor arkamdan, apartmadan çıkarken, “Döndüğümde evimi yerinde bulmak istoorum.” 

Kız arkadaşıma da söylüyor karşılaştıkça;

“Sen daha sık gel. Sen olmayınca bu zıvanadan çıkıyor.”

Turgut Savaş ağabeyim geliyor sık sık yoklamaya. Yalnız olmadığımı gördüğünde seviniyor, bir süre oturup gidiyor. Eğer yalnızsam ve de içiyorsam, önce şişeyi boşaltıyor lavaboya, sonra da beni yemeğe götürüyor. Bazan da sevgili Ediz Baysal’ ı yolluyor, git şuna bir bak diye. 

Suzan teyzenin yan dairesinde ise Arzu abla oturuyor. O da başka bir pavyonda üvertürmüş. Giriş katta oturan yöneticinin oğlu Murat söylemişti. Konsomasyona da çıkıyormuş ama dışarı gitmiyormuş. İlkin apartman toplantısında görmüştüm Arzu ablayı. Öğretmen ya da banka memuru sanmıştım. Bir gece, sabaha karşı anahtarımı apartman giriş kapısının anahtar deliğine denk getirememiştim bir türlü. Arzu abla da işten dönüyormuş yanında iriyarı bir adamla birlikte. Yardım etmişlerdi bana, kapıyı açmam için. Sonra da koluma girip daireme kadar çıkarmışlar, kapımı açmışlardı. Şaşırmıştım o zaman onu pür makyaj gördüğümde. Yaşı belki benden küçük ama Murat, apartman toplantısında “abla” dediği için ve de saygı duyduğumdan ben de “abla” diye hitap ediyorum. Aidat artışları konuşulurken söylemişti, ben yedi nüfusa bakıyorum, üç de kardeş okutuyorum diye. Karşılaştıkça selamlaşıyoruz. O iriyarı adam da koruyucusu ve erkek arkadaşıymış. Onunla da selamlaşıyor, hal hatır soruyoruz birbirimize. Belki onlar da merak eder, üst kattan ses seda gelmeyince. 

Sonra yan komşularım. Karısı mutfaktayken, iç cebimde götürdüğüm votka şişesinden su bardağına gizlice bir miktar koyan, bir zamanlar Ortaköy’de kasap dükkanı işleten, ayakları tutmayan, müflis Süleyman amca ve karısı Seyhan teyze. Ve kızları Nurdan… Onlar da merak eder. Arada Süleyman amcayla sohbete gidiyorum. Memleket meselelerini konuşuyoruz hararetle, ben kafayı buluncaya kadar. Paraya para demediği günleri anlatıyor bazen. O anlatırken Seyhan teyze de mırıldanıyor; “Ah şu kumar, gözü kör olsun” diye. Seyhan teyze bize çay yapıyor. Ama ben çeşitli bahanelerle beş dakikada bir kendi daireme geçip cebimdeki şişeden rahatça koca bir fırt alıyor, geri dönüyorum. İki saat içinde kafayı bulunca da vedalaşıp evime, uyumaya gidiyorum. 

Bir de Yeşilçam’da ve bizim bazı oyunlarda figüranlık yapan bir kızcağız var. Amerika’ya yerleşen ağabeyi de benim ilk oynadığım “Arkadaş” filminde yardımcı oyuncuymuş. Onların annesi de bana yakın oturuyor. İhtiyar bir teyze. Bazı akşamlar da ufak bir pasta alıp ona gidiyorum. Çok mutlu oluyor. Kahve içiyoruz birlikte. Falıma bakıyor. Hep gelecek olan güzel, huzurlu günlerden söz ediyor. İnanmasam da mutlu oluyorum. On gün uğramasam gittiğimde sitem ediyor. 

Resim de yapıyorum. Ama beğenmiyorum yaptıklarımı. Genelde parçalayıp sobaya atıyorum ertesi gün. Bazıları hoşuma gidiyor, saklıyorum bir süre. Şiir de yazıyorum bol bol. Şiir müsveddeleri. Uyku arası aklma gelen bir dizeyi kalkıp yatak odamın duvarına yazıyorum, 

Yarı Türkçe yarı İngilizce;

 

Madem ki böyle bu kast

I must!

 

Özgür Erkekli, Cengiz Korucu ara sıra bende kalıyorlar meyhane dönüşü. Özgür’ le paylaşıyorum yazdıklarımı. Cengiz’e anlatıyorum yazmayı düşündüğüm senaryo ve oyunları.

Ama hep derler ya; “Bir konu var kafamda, bir gün oturup yazacağım” diye ve o konu hep kafada kalır, bir türlü hayata geçmez, benimki de öyle işte. Hep kafada kalıyor. Çünkü yaşadığım hayat çalışma disiplinine ve sağlıklı kurgu yapmaya uygun değil. Karışık. Karmakarışık bir kısır döngünün içindeyim.

Geceleri üşüyünce köşedeki manavın önünden aşırdığımız sandıkları, eski perdeleri falan yakıyoruz kovalı sobada. Zaten parkeler de o nedenle yanmıştı. Gecelerden bir gece, sobanın kapağını açık unutunca alev yere sıçramış. Son anda uyanmıştım, yatak tutuşmaya başlayınca, ev duman içindeyken. Ve Allah’ın lütfu olmalı, üç yıldır su çıkmayan dairemin musluklarından gürül gürül su akıyordu. Zor söndürmüştüm. Ama halılar ve yatak kullanılmaz haldeydi. Ertesi sabah, ben “daha göreceğim günler varmış” diye bir yandan şükredip öte yandan “nasıl düzelteceğim bu evi” diye kara kara düşünürken, Cengiz’ le ortak arkadaşımız rahmetli Türkel uğramıştı kahve içmeye. Evin halini görünce çığlık atmıştı kızcağız. “Yanık kokusunu apartmana girer girmez aldım ama bu kadarını ummuyordum” demişti. Neyse ki bizim marangozhanenin elemanları ve boyacılar koşmuştu yardımıma. “Cüzi” bir bedel karşılığı onarmışlardı yanık yerleri, duvarları. 

Bir keresinde de matine öncesi ısınmak için evde ne bulduysam sobaya doldurmuş, üstüne de gaz dökmüş, yanacak mı diye eğilip bakarak çaktığım kibriti atmıştım içine. Sonuç mu? Yanık kaşlar, kirpikler ve kalan bir parmak yanmamış bıyıkla gitmiştim oyuna. 

Sonra, ayda bir evi soyan hırsız da çok telaşlanır, ben Kadıkalesi’nden dönmezsem. Çaldığı da sadece taksiti yeni başlayan ve çalındıkça, bütün tiyatronun müdavimi olduğu, Beşiktaş’daki taksitçi Oral beyden yenisi alınan müzik seti ve ufak televizyon. Gözleri parlıyor Oral beyin, her ay maaş günleri beni gördüğünde. Hem eskilerin taksitini ödüyor hem de yeni cihazlar alıyorum. Başka da bir şey yok evde zaten. Hırsız da haklı. Kırık bir kapı, top atsan uyanmayan bir ev sahibi ve her ay yenilenen gıcır gıcır aletler. Ömür boyu aylık gelir. Sonra yakalıyoruz bir ara. 

Annemde kaldığım bir gecenin sabahı, eve girip de dağınıklığı görünce hemen karakolun yolunu tutuyorum. 

“Gene mi?”diye soruyor komiser yardımcısı. 

“Maalesef” diyorum, “Gene soyuldum.”

“Değiştirmedin mi kiliti?”

“Değiştirdim çoktan. Zorlama da yoktu kapıda ama…”

Karakoldan bir polis memuru alarak keşif için eve gittiğimizde, belki çatıdan girmiştir diye terasa çıkıyoruz. Ev tam St. Pulcherie kız lisesinin karşısında. İki odalı, genişçe teraslı bir çatı katı. Yanıda da boş bir bina var. Memurla birlikte, belki oradan girmiştir diye terastan yandaki boş binaya atlıyoruz. Bir de ne görelim. Sevgili hırsızım; yanında müzik seti, televizyonum ve valizim, başucunda boş votka şişesi, boylu boyunca yatıyor yerde. Valizi doldurup aletleri aldıktan sonra, buzdolabındaki tek ürün olan votka şişesini de kapıp terastan boş binaya geçmiş. Geldiği yoldan gitmeden önce de, nasıl olsa kimse yok diye rahatça dikmiş kafaya votkayı. Ve sızıvermiş oracıkta. İki ay kadar sonra, hapisten çıkınca tekrar gelecek elimi öpmeğe. Biz kız arkadaşımla çay içerken kapı çalınacak. Açtığımda tanımayacağım ilkin. Çelimsiz, “Çaki” suratlı, kambur bir oğlan. 

““Tanımadın mı ağabey, ben senini hırsızınım. Tahliye oldum, elini öpmeye geldim”. 

Hadiii… 

Karnını doyurup çebine birkaç kuruş koyup, bir de üşümesin diye yeni aldığım montu da hediye ederek yollayacağım. Hani her şeye rağmen iyilik edip doğru yola sokacağız ya... Kız arkadaşım da gurur duyacak benimle… Bak bak, hesaplara bak! Evliya mısın mübarek! O gece ben gene annemde kalırken bir daha soyacak evi. Meğer keşif yapmaya gelmiş. Neyse ki sonra Cihangir caddesinin bir alt sokağına taşınarak kurtulacağım o beladan.

Sonra… 

Sonra, sonra, sonra…

Her birinin ardına sayfalarca anı sıralanmış, sayısız “sonra”.. 

1990 yılında, Bebek sırtlarında tuttuğumuz ve dayayıp döşedikten bir ay sonra bomboş kalan eve kapanacağım. Sadece anneannemin evinden bebek yokuşu boyunca sırtımda taşıdığım yatak şiltesi olacak evde. Bir de resim malzemeleri. On beş gün kimseyle görüşmeden, sadece resim yaparak ve düşünerek bütün hayatımı kare kare gözden geçirip sorgulayacağım yaşadıklarımı, yaşayamadıklarımı, yaptıklarımı, yapamadıklarımı, pişmanlıklarımı, özlemlerimi; tam on beş gün, sabahlara kadar.

Sonra da arınmış olarak 90’ lı yıllara adım atacağım. Ve bu zamana kadar sürüyor o arınmışlık. Zaten sürmemiş olsaydı ne bu resmi ne diğerlerini yapabilecek, ne o güzel rolleri oynayabilecek, ne de onlarca oyun yazabilecektim. Ne de yaşlanma fırsatı bulacaktım. Ardımda dişe dokunur hiçbir şey bırakamadan göçüp gidecektim yıllar önce bu dünyadan; geride beni sevenlerin acısı, yüreğimde yapmak isteyip de yapamadıklarımın özlemiyle.

Bütün bu anlattıklarım koca bir dönemin özetinin özeti aslında. Boyalarımı tuvalime sürerken beliren şekillerin çağrıştırdıkları.

Peki bu kafaya nasıl geldim. 

İşte işin orası tek bir resme ve birkaç sayfaya sığmaz. 

Çabalarımı, yürekten yakarışlarımı duymazdan gelmeyen, her düştüğümde kalkmam için destek veren, sonrasında bana belki de hak etmediğim kadar huzurlu, yaşanası ve üretken yıllar armağan eden yaradanın bir lütfu sanırım. 

Her hafta evime gelip beni toparlamak için çabalayan anneme, Kartal ağabeyime, canımın parçası ablama ve kardeşlerime, o yaşlı ve yorgun haliyle sık sık İstanbul’a gelen babamın ruhuna selam olsun buradan. Umarım sizlere istemeden yaşattıklarımı bir nebze olsun telafi etmişimdir sonradan. 

1989 sonbaharından sonraki “sonra” ların çoğunda, sevgili Kenan Işık vasıtasıyla tanıştığımız, acı tatlı beş yılımızı birlikte geçirdiğimiz, iznini almadan burada kendisinden söz etmenin doğru olmayacağını düşündüğüm kız arkadaşım da var. Ona da selam olsun.

Her neyse… 

1989 yazından yeğenim mi uğradı?

Colin Wilson’ dan bir alıntı ile bitireyim bari bu yazıyı. 

“Hayaller diyorum, iyi ki varlar, yoksa bu mesafeden nasıl sarılacaktım sana. ”